Bóng lưng con và sân ga cuộc đời

Người ta thường hình dung hành trình làm cha mẹ là sự gắn kết ngày càng bền chặt, nhưng càng đi sâu vào những năm tháng trưởng thành của con, tôi càng nhận ra một nghịch lý ngược lại: nuôi con thực chất là một quá trình chuẩn bị cho sự chia ly. Mỗi bước chân con vững vàng hơn trên đường đời cũng chính là một bước con rời xa vòng tay bảo bọc của mình thêm một chút.
Tôi vẫn nhớ rõ cái thời con còn bé xíu, chỉ cao đến ngang đầu gối. Mỗi chiều đi làm về, chiếc xe vừa dừng trước hiên nhà, chưa kịp gạt chân chống, con đã chạy ùa ra, ôm chầm lấy đôi chân còn lấm bụi đường của ba. Con dụi đầu vào vạt áo thấm đẫm mồ hôi, hít hà thứ mùi nồng nồng ấy như thể đang giữ trong tay một báu vật. Ngày đó, thế giới của con chật hẹp nhưng bình yên, gói gọn trong vòng tay mẹ và vạt áo cha; đi đâu con cũng phải nắm chặt lấy mới chịu yên lòng.
Thú thật, những năm tháng ấy không ít lần tôi thấy phiền lòng. Tôi từng cằn nhằn khi con quấy khóc giữa lúc mệt mỏi, từng bực dọc vì con cứ bám riết lấy chân không cho mình rảnh tay làm việc. Chỉ đến bây giờ, khi ngồi giữa căn nhà thênh thang và tĩnh lặng, nhìn vết mực con vẽ nguệch ngoạc trên bức tường cũ chưa kịp sơn lại, hay dấu bàn tay nhỏ xíu còn in mờ trên khung cửa, lòng tôi mới thắt lại. Tôi chợt hiểu ra rằng, hóa ra quãng thời gian bận rộn và ồn ào đó mới là những ngày tháng giàu sang nhất của một đời người. Giàu sang bởi vì khi ấy, mình được làm cả thế giới của một sinh linh bé bỏng.
Rồi thời gian trôi đi nhanh như bóng câu qua cửa. Đôi bàn tay nhỏ xíu lọt thỏm trong lòng tay tôi ngày nào giờ đã lớn hơn tay mẹ, vững chãi hơn cả tay cha. Những chuyến xe đưa đón cũng thưa dần theo năm tháng. Tôi không thể quên buổi sáng đầu tiên đưa con đến cổng trường mầm non: con khóc nức nở, níu chặt tay ba như thể sắp bước vào một miền đất xa lạ và đầy bất trắc. Vậy mà chỉ mười mấy năm sau, vẫn là đứa trẻ ấy, lại đứng ở bến xe, ở sân ga hay cửa khởi hành sân bay, vẫy tay chào tôi với ánh mắt rực rỡ. Phía trước ánh mắt con là những chân trời mới mẻ, rộng lớn — nơi mà chính tôi cũng chưa từng có cơ hội đặt chân đến.
Có một sự thật mà người làm cha phải mất rất nhiều năm mới đủ bản lĩnh để đối diện: khoảng cách xa nhất giữa cha mẹ và con cái không nằm ở nghìn trùng sông núi. Khoảng cách ấy nằm ở khoảnh khắc ta đứng ngay phía sau, rất gần, nhìn thấy rõ từng cử chỉ của con, nhưng lại không dám cất tiếng gọi chỉ vì sợ làm phiền đến nhịp sống riêng của con. Nhìn bóng lưng con thẳng tắp bước vào dòng người tấp nập, tôi mới thấm thía trọn vẹn ý nghĩa của sự chia ly âm thầm này.
Những thay đổi ấy hiện hữu ngay trong những điều bình dị nhất của nếp nhà. Hồi con còn nhỏ, tôi từng thở dài ngao ngán vì con kén ăn, nấu món gì cũng lắc đầu. Bây giờ, muốn nấu cho con một bữa cơm đúng món con thích lại trở thành điều xa xỉ. Có những cuối tuần, vợ chồng tôi đi chợ từ sớm, bày biện sẵn thức ăn đợi con về, để rồi nhận được tin nhắn con bận việc đột xuất. Mâm cơm nguội lạnh dần trên bàn, mang theo cả nỗi hụt hẫng lặng lẽ héo hắt theo từng nhịp kim đồng hồ.
Tôi vẫn hay dặn con rằng bận mấy cũng nhớ thu xếp về thăm nhà. Đầu dây bên kia bao giờ cũng là tiếng “dạ, vâng” thật nhanh, thật ngoan, nhưng thời lượng của những cuộc gọi cứ ngắn dần theo áp lực công việc. “Con đang họp”, “Con đang chạy dự án”, “Tết này chắc con không về kịp đâu ba ơi”. Những lúc như thế, tôi tự nhủ lòng tuyệt đối không được oán trách con. Bước chân vào thế giới của người trưởng thành, ngoài kia là muôn vàn giông bão mà con phải tự mình gồng gánh để đứng vững. Con không về, không phải vì con cạn tình hay quên mất đường về, mà bởi đôi khi đôi cánh của con đã quá mỏi mệt để có thể bay ngược gió trở lại tổ ấm.
Suy cho cùng, bản lĩnh và trí tuệ lớn nhất của người làm cha không nằm ở việc giữ con lại bên mình, mà là biết lùi lại đúng lúc. Lùi lại để tình thương không biến thành gánh nặng, để những lời trách móc cằn nhằn nhường chỗ cho sự tin tưởng và cầu chúc bình an. Con cái chỉ mượn đôi vai của cha mẹ làm điểm tựa để nhìn thấy những phong cảnh cao hơn, rộng hơn, rồi sau đó chúng phải tự mình đi chinh phục bầu trời của riêng chúng.
Tài sản quý giá nhất mà tôi có thể trao cho con ở chặng đường sau này không phải là tiền bạc hay nhà cửa, mà là một dáng đứng bình thản phía sau lưng để con biết mình luôn có điểm tựa, cùng sự bao dung vô điều kiện như ngày đầu tiên tôi đón con chào đời. Duyên phận cha con kiếp này, tôi chỉ mong mình giữ được sức khỏe, tự sống tốt và vui vẻ cuộc đời của chính mình. Để mỗi lần ngoái lại nhìn, con thấy ba vẫn ổn và yên tâm sải bước đi xa — có lẽ, đó chính là sự tử tế sau cùng mà một người cha có thể dành cho con.